تبلیغات
red love - ادامه
red love

مدیر وبلاگ : asal roohi

ادامه

سه شنبه 27 بهمن 1388  ساعت: 12:07 ق.ظ

نظرات() 


  درس 9 گروه اسمی
دانستنی های درس « 9 »

• یادآوری :
گروه اسمی از دو عنصر هسته و وابسته تشكیل می شود . / هسته ی گروه اسمی ، « اسم » است . / وجود هسته در گروه اسمی ، اجباری و وجود وابسته ، اختیاری است .



  • بررسی اجزای چند گروه اسمی :

علی  -

هوای

آفتابی   -

کتاب

زبان

فارسی    -

همین

کتاب

هسته

هسته

وابسته

هسته وابسته 1

 وابسته 2

وابسته

هسته

 


  • انواع « وابسته های پیشین » :

1. صفت اشاره /2. صفت پرسشی/ 3. صفت مبهم / 4. صفت شمارشی اصلی / 5. صفت شمارشی ترتیبی نوع 1 « با پسوند ـُ مین » / 6.صفت عالی /7. صفت تعجبی / 8. شاخص  



  شاخص :

• تعریف « شاخص » : عنوان و لقبی است كه بدون هیچ نشانه و نقش نمای ، پیش از اسم می آید . ( شاخص ، همیشه بی فاصله در كنار اسم می آید و خود ، اسم یا صفت است . )  



  • « نمونه های شاخص » :

رضا ، استاد دهخدا ، امام علی ، امام زاده محسن ، سید علیرضا ، حاج آقا حسن ، عمو حسین ، دایی امیر ، خاله پری ، دكتر حسینی ، مهندس یعقوبی ، تیمسار احمدی و .....  



  هر یك از كلمات مشخص شده ی بالا ، اگر با نقش نما بیایند دیگر شاخص نیستند .

مثال :
عمو(شاخص) حسن / عمو ی(هسته گروه اسمی) حسن
استاد(شاخٌص) علی اكبر دهخدا ....... / استاد(هسته گروه اسمی) ادبیات فارسی
 



  • یادآوری « وابسته های پسین » :

1. « ی » نشانه ی نكره
2. نشانه های جمع
3. صفت شمارشی ترتیبی نوع 2 « با پسوند ـُ م »
4. مضاف الیه


نشانه های جمع ، عبات اند از : ها / ان ( گان – یان ) / ات / ین / ون / جات
 



  « وابسته های وابسته »

توضیح « وابسته ی وابسته » همراه با مثال :
• هسته ، جزء ضروری گروه است و می تواند یك یا چند وابسته داشته باشد ؛ خود وابسته هم می تواند به عنوان هسته عمل كند ، یعنی وابسته بگیرد .
مثال : در گروه اسمی « كتاب زبان » ، كتاب ، هسته است و زبان ، وابسته اما وقتی می گوییم « كتاب زبان فارسی » ، واژه های « فارسی » نیز برای واژه ی زبان ، وابسته است زیرا درباره ی آن توضیحی می دهد از این رو اصطلاحا « وابسته برای وابسته = وابسته ی وابسته » نامیده می شود .
 



  معرفی وابسته های وابسته

• برخی وابسته های وابسته ، عبارت اند از : ممیز ، صفت صفت ، مضاف الیه مضاف الیه ، قید صفت و صفت مضاف الیه .  



  « ممیز »

• تعریف « ممیز » با مثال :
• ممیز ، كلمه ای است كه در میان صفت شمارشی و موصوف ( = عدد و معدود ) می آید تا كار شمارش ، اندازه یا وزن موصوف را آسان كند .
مثال : دو رادیو --> دو دستگاه(ممیز) رادیو
 



  انواع ممیز ها

• برای وزن : ... گرم ، سیر ، كیلو ، من ، تن و ....
• برای طول : ... میلی متر ، سانتی متر ، متر ، كیلو متر ، فرسخ و ...
• برای تعداد معینی از لباس دوخته ، میز و صندلی و ظرف : دست .
• برای پارچه : توپ و طاقه .
• برای فرش : تخته .
• برای وسایل و لوازم الكتریكی و همانند آن ها : دستگاه .
• .....

واژه ی « تا » رایج ترین ممیز برای اشیا مختلف است ؛ مثال : دو تا تخم مرغ ، دو تا نامه ، دو تا كتاب ، دو تا نان ، دو تا مطلب و ...
 



  • نمونه ی شیوه ی رسم نمودار پیكانی و درختی گروه اسمی دارای ممیز :
دو دستگاه رادیو

 


« صفت صفت »

• تعریف « صفتِ صفت » با مثال :
اگر خود صفت های بیانی – كه وابسته ی پسین اسم اند – وابسته ای از نوع صفت بیانی داشته باشند ، این وابسته ی دوم « صفتِ صفت » نامیده می شود .
مثال : رنگ سفید --> رنگ سفید شیری ( صفت صفت )



  • نمونه ی شیوه ی رسم نمودار پیكانی و درختی گروه اسمی دارای صفتِ صفت :
رنگ سفید شیری

 



  « مضافٌ الیهِ مضافٌ الیه »

اگر خود ِ مضافٌ الیه – كه وابسته ی پسین اسم است – مضافٌ الیه بگیرد ، « مضافٌ الیهِ مضافٌ الیه » نامیده می شود .
مثال : كیفِ پسر --> كیف پسر همسایه ( مضافٌ الیهِ مضافٌ الیه )
 



  • نمونه ی شیوه ی رسم نمودار پیكانی و درختی گروه دارای « مضافٌ الیهِ مضافٌ الیه » :

 

 



  • تعریف « قیدِ صفت »

• گاهی بین موصوف و صفت ( هسته و صفت بیانی ) ، قیدی برای صفت می آید كه « قیدِ صفت » نامیده می شود . مثال : هوای خوب --> هوای نسبتاً(قیدِ صفت) خوب • نمونه ی شیوه ی رسم نمودار پیكانی و درختیِ گروه اسمی دارای قیدِ صفت :  

 

  « صفتِ مضافٌ الیه »

• تعریفِ « صفتِ مضافٌ الیه » : گاهی خود مضافٌ الیه – كه وابسته پسین است – صفتی به عنوان وابسته می گیرد كه به آن « صفتِ مضافٌ الیه » گفته می شود .
• مثال : جلد كتاب --> جلدِ این(صفتِ مضافٌ الیه) كتاب(مضافٌ الیه)
نمره ی امتحان --> نمره ی امتحان(مضافٌ الیه)كتبی(صفت مضافٌ الیه)
• نمونه های شیوه ی رسم نمودار پیكانی و درختیِ گروه اسمیِ دارای صفتِ مضافٌ الیه :


 

 



  « متمّم اسم »

• یادآوری : متمم ، گروه اسمی است كه بعد از حرف اضافه می آید .
• یادآوری : اگر متمم ، قابل حذف باشد ، « متمم اختیاری ( متمم قیدی ) » نامیده می شود .
مثال : ماشین با سرعت زیاد ، از پیچ جاده عبور كرد .
• یادآوری : در جمله های « سه جزئی اسنادی با متمم ، سه جزئی گذرا به متمم ، چهار جزئی گذرا به مفعول و متمم و چهار جزئی گذرا به مسند و متمم » متمم ، یكی از اجزای اصلی جمله است كه « متمم اجباری » و به اختصار ، « متمم » نامیده می شود . مثال : او به برادرش می نازد . / نكته های زیادی را از او آموختم .
 



  تعریف « متمّم اسم »

• متمم اسم ، یك گروه اسمی دارای حرف اضافه است كه برای توضیح گروه اسمی دیگر می آید .
مثال : علاقه ی او(گروه اسمی) زیاد است . --> علاقه ی او به نقاشی(متمم گروه اسمی ( = متمم اسم )) ، زیاد است .
 



  فایده ی حذف / انواع حذف

• فایده ی حذف ، « پرهیز از تكرار به منظور صرفه جویی در كلام است . »
• حذف ، دو نوع است : حذف به قرینه ی لفظی و حذف به قرینه ی معنوی .
 



  الف ) حذف به قرینه ی لفظی :

اگر مشابه یا نشانه ی قسمت حذف شده ، در عبارت باشد . حذف به قرینه ی لفظی است . دو مثال :
- گیله مرد گوشش به این حرفها بدهكار نبود و اصلا جواب نمی داد . ( « گیله مرد » از اول جمله ی اول حذف شده است)
- آیا به نرگس نگاه نمی كنید كه چگونه آفریده شده است ؟ « نرگس » در جمله ی دوم ، به قرینه ی جمله ی اول ، محذوف است . / « شما » نیز در جمله ی اول ، به قرینه ی شناسه ی « ید » ، محذوف است . )
 



  ب ) حذف قرینه ی معنوی :

اگر مشابه یا نشانه ای از كلمه یا كلمات حذف شده در عبارت وجود نداشته باشد و از سیاق و مفهوم جمله ، آن را تشخیص دهیم ، حذف به قرینه ی معنوی نامیده می شود . دو مثال :
- حمید از دوستش پرسید : از دوستان چه خبر ؟ ( « داری » از پایان جمله ی دوم ، بدون قرینه و نشانه ای در جمله ، حذف شده است . )

- تولدت مبارك . ( « باد » از پایان جمله ، بدون نشانه و قرینه ، حذف شده است . )
 



  • چند نمونه ی « حذف »

- حذف « جمله » در جمله های مركب و به قرینه ی لفظی ؛ مثال : رفته بودم كه او را ببینم اما نتوانستم = رفته بودم او را ببینم اما نتوانستم او را ببینم .
- حذفِ « فعل » در جمله های پر كاربرد ؛ مثال : به سلامت = به سلامت باشی . / بسیار خوب = بسیار خوب است . / شكر خدا = شكر خدا را به جا می آورم . / به جان شما = به جان شما قسم می خورم .

- حذفِ « فعل اسنادی » در جمله های مركب ؛ مثال : هر چه ارزان تر ، بهتر = هر چه ارزان تر باشد ، بهتر است . / چه بهتر كه شما قبول كنید = چه بهتر است شما قبول كنید .

- حذفِ « تمام اجزای جمله به جز نقطه ی پایانی ، در جمله های پرسشی ؛ مثال : حسن برای بردن كتاب هایش آمد . كِی ؟ = كِی حسن برای بردن كتاب هایش آمد ؟
 



  نهادِ « ضمیر جدا » را در سه مورد زیر نمی توان حذف كرد :

1. اگر روی نهاد تأكید شده باشد ، نمی توان آن را حذف كرد .
2. گاهی نهاد دارای بدل را نمی توان حذف كرد .
3. اگر نهاد دارای « وابسته » باشد ، نمی توان آن را به تنهایی حذف كرد .

• نكته : از دو نهاد جدا و پیوسته ( شناسه ) ، حذف نهاد پیوسته ممكن نیست .

• مثال : من رفتم --> رفتم / « من رفت » و « رفت » غلط است . نهاد جدا نهاد پیوسته
 



  « نقش های تَبَعی »

• منظور از « نقش های تَبَعی » آن است كه نقش كلمات ، تابع ِ نقش كلماتِ قبل از خود است ؛ برای مثال ، در جمله ی « من و علی در یك كلاس درس می خوانیم » نقش كلمه ی « علی » ، تابعِ نقش كلمه ی « من » است .

« انواع نقش های تبعی »
1. معطوف
2. بدل
3. تكرار

« معطوف » ، كلمه ی پس از حرف عطف « و» است و نقش آن ، تابع كلمه ی قبل از « و » است .
مثال : احمد و رضا( معطوف به نهاد) آمدند . / به احمد و رضا(معطوف به متمم) گفتم . / احمد و رضا(معطوف به فعل) را دیدم .

« بدل » ، گروه اسمی است كه گروه اسمی قبل از خود را توضیح می دهد .
مثال : احمد ، برادر علی(بدل نهاد) ، آمد . / به احمد ، برادر علی(بدل متمم) ، گفتم . / احمد ، برادر علی(بدل مفعول) را دیدم .

« تكرار » ، آن است كه یك نقش گروه اسمی برای بار دوم بیاید .
مثال : احمد(تكرار نهاد) آمد . / به احمد(تكرار متمم) بگو / احمد(تكرار مفعول) را بردند
 



  بیاموزیم :
موضوع : « فاصله ی میان واژه ای » و « فاصله ی میان حرفی »

• فاصله ی میان واژه ای : هنگام نوشتن باید بین واژه ها فاصله ای را رعایت كنیم ؛ این فاصله ، « فاصله ی میان واژه ای » نامیده می شود ؛ مثلا جمله ی « امروز شنبه است » دارای دو فاصله ی میان واژه ای است . این فاصله ، هم برای كلمات ساده است ؛ هم پیشوندی و هم مركب .

• فاصله ی میان واژه ای ، مرز كلمات ونشانه ی استقلال آن هاست و رعایت نكردن آن ، موجب « بد خوانی و بد فهمی » می شود .

• فاصله ی میان حرفی : در نگارش هر واژه ای ، بین حروف جدای آن نیز فاصله ای رعایت می شود ؛ این فاصله ، « فاصله ی میان حرفی » نامیده می شود ؛ مثلا جمله ی « امروز شنبه است»
دارای چهار فاصله ی میان حرفی است .

• فاصله ی بین واژه ای ، تقریبا دو برابر فاصله ی میان حرفی است .

« فاصله » و « نیم فاصله » :
• حروف چین ها اصطلاحا به فاصله ی میان واژه ای ، « فاصله » و به فاصله ی میان حرفی ، « نیم فاصله » می گویند .

• در نگارش واژه های مشتق ، مركب و مشتق ، مركب ، باید بین اجزای جدا ، فاصله ی « میان حرفی » را رعایت كنیم تا نشان دهیم ، روی هم ، یك كلمه اند .

• وندهای صرفی و فعل های كمكی نیز با فاصله ی :« میان حرفی » در كنار جزء دیگر نوشته می شوند .
 



  پاسخ های خود آزمایی درس ( 9 )
1. چه بخش هایی از این جمله ها حذف شده است ؟ جزء حذف شده و نوع حذف را تعیین كنید .
« از پنجره ی اتاقم او را در حیاط خانه اش می دیدم كه قدم می زد و باغچه ها را آب می داد و پرنده ها را با احتیاط ، دانه . »

پاسخ : ( من --> لفظی ) از پنجره ی اتاقم او را در حیاط خانه اش می دیدم كه ( او در حیاط خانه اش -->لفظی ) ، پرنده ها را با احتیاط ، دانه ( می داد --> لفظی ) .  



  2. برای هر كدام از نقش های تبعی ، یك مثال ذكر كنید .

پاسخ : كوه و دریا و درخت ، همه در حال تسبیح اند . ( معطوف )
كتاب آسمانی مسلمانان ، قرآن مجید ، معجزه ی جاوید است . ( بدل )
مادر ، فرشته است ؛ فرشته ( بدل )
 



  3. در جمله ی « افتخار به دوستی با دانایان ، افتخار واقعی است . » متمم اسم را مشخص كنید .

پاسخ : افتخار ، اسم است و دوستی ، متمم آن است .
دانایان ، هم متمم برای متمم است و اصطلاحا « متمم متمم » نامیده می شود .
 




نوشته شده توسط:asal roohi

ویرایش:--

jovanhauen.hatenablog.com
سه شنبه 17 مرداد 1396 09:12 ق.ظ
Hiya! Quick question that's totally off topic. Do you know how to make your site mobile friendly?
My web site looks weird when browsing from my apple iphone.
I'm trying to find a template or plugin that might be
able to correct this problem. If you have any recommendations, please
share. With thanks!
How do you stretch your Achilles?
جمعه 13 مرداد 1396 05:35 ب.ظ
Inspiring story there. What happened after? Take care!
فرامرز سنجری
یکشنبه 13 تیر 1395 02:49 ق.ظ
درود بر شما دوست عزیز ! خیلی گذرا داشتم دنبال نمونه دهای مناسب تر و متنوع اری برای نقش تبعی « تکرار » می گشتم که وبلاگ شما را دیدم و نمونه هایی که برای تکرار بیان فرموده اید . ضمن تشکر از زحمت های شما ، چون می دانم حتما ً دوستان دیگری نیز به وبلاگ شما سر خواهند زد لازم دیدم در خصوص مثال هایی که برای « تکرار » آورده اید ، گنگ و نامفهوم است و می تواند برداشت اشتباهی را برای مخاطب شما به وجود بیاورد . لطفا ً نسبت به اصلاح نمونه ها و توضیحات مربوط به این بخش اقدام فرمایید .
فرامرز سنجری هستم از اهواز اگر دوست داشتید می توانید با شمارۀ 09163030977 تماس بگیرید .
آرزو می کنم در جهت پیشبرد و اعتلای فرهنگ و ادب موفق باشید
شاد باشید !
کیمیا
یکشنبه 17 اسفند 1393 01:36 ب.ظ
خیییییییییییییلللللللللیییییییییی خووووووووووووووببببببببب ببببببببببببوووووووووووددددددددد
mohammad
دوشنبه 26 بهمن 1388 11:43 ب.ظ
سلام دوست من وبلاگ با محتوا و زیبایی داری امیدوارم
هرروز بهتر بشه و پیشرفت کنه من هم یه وب کوچولویی
دارم اگه افتخار بدین بهش سر بزنین ممنون میشم
www.moein20music.mihanblog.com
moeinm30@yahoo.com
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

آرشیو

آخرین پستها

نویسندگان

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

جستجو