تبلیغات
red love - ادامه
red love

مدیر وبلاگ : asal roohi

ادامه

سه شنبه 27 بهمن 1388  ساعت: 12:14 ق.ظ

نظرات() 

  درس 14 نظام معنایی زبان
دانستنی های درس 14

« معنا شناسی »
• نكته : معنا شناسی ، كوششی است برای پی بردن به این موضوع كه چگونه اهل زبان منظو ر هم را می فهمند ؟ چرا برخی واژه ها را « مستعمل » ( دارای معنی و كاربرد ) و بعضی را « مهمل » ( بیهوده و بی معنا ) می دانند ؟ چرا بعضی از جمله ها را با معنا می دانند و می پذیرند ولی برخی دیگر را بی معنا می دانند ونمی پذیرند .
ارزش دقیق معنایی عناصر جمله ، در ارتباط آن ها با یك دیگر ، بهتر درك می شود .



  « معنای مستقیم و معنای غیر مستقیم »

هر عنصر زبانی معمولا دارای معنایی مستقیم و غیر مستقیم است .
« معنای مستقیم » ، همان معنای روشن و مشخص است ولی معنای غیر مستقیم ، از هم نشینی آن واژه با عناصر دیگر فهمیده می شود .
• نكته ی بسیار مهم : گاهی معنای كلمه به تنهایی مشخص نیست و به یكی از دو شیوه ی زیر مشخص می گردد :

1) قرار گرفتن آن واژه در « جمله »
2) رابطه پیدا كردن آن واژه با واژه ای دیگر ، مثلا رابطه ی مترادف ، تضاد و تضمن و ...
 



  « وضعیت واژه ها در گذر زمان »

معنای واژه ها ، ثابت و ابدی نیست .
همچنان كه معنای واژه ها ، ثابت نیست ، خود واژه ها نیز وضعیت ثابتی ندارند .
در گذر زمان ، برای واژه ها ، یكی از چهار وضعیت زیر پیش آمده است :
1. تعداد زیادی از واژه ها به علل سیاسی ، اجتماعی ، فرهنگی یا مذهبی ، پس از انتقال به دوره ای دیگر ، متروك می شوند ؛ این حذف معمولا دائمی است .

2. گروه دیگری از واژه ها ، معنای قبلی خود را از دست داده و با پذیرفتن معنای جدید به دوران بعد منتقل شده اند .

3. گروهی از واژه ها با همان معنای قدیم ، باقی مانده اند .

4. گروهی دیگر از واژه ها ، معنای قدیم خود را حفظ كرده ، معنای جدیدی هم پیدا كرده و در زبان باقی مانده اند .
 



  « شیوه های ساخت واژه های جدید »

واژه های جدید ، به چند شیوه ساخته می شوند ؛ نظیر « تركیب » ، « اشتقاق » و « علایم اختصاری»  



  بیاموزیم :
موضوع : واژه های دو تلفظی / تلفظ معیار

برخی واژه ها به دو شكل تلفظ می شوند ، مثل واژه ی « شجاعت » كه هم « شُجاعت » گفته می شود و هم « شَجاعت ». از دو شكل تلفظ چنین كلماتی ، آن كه اغلب فارسی زبانان تلفظ می كنند ، « تلفظ معیار » نامیده می شود .  



  پاسخ های خود آزمایی در س (14) :
1. چهار واژه مثال بزنید كه در زبان امروز كاربرد ندارند اما در گذشته به كار می رفته اند .

پاسخ : عذرا ( چهره ) – تتق ( خیمه بزرگ ) – خیری ( گل شب بو ) – خامه ( قلم )  



  2. واژه های زیر چه معنایی دارند و چگونه ساخته شده اند ؟

پاسخ : این واژه ها به شیوه ی « علایم اختصاری » ، از تركیب نخستین واج های گروه های اسمی زیر ساخته شده اند : نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران -->نزاجا  


  درس 15 ساختمان واژه ( 2 )
دانستنی های درس 15

ساختمان واژه های « مشتق »
• واژه های مشتق ، از یك تكواژ آزاد و یك یا چند تكواژ وابسته ، تشكیل می شوند .

• تكواژ آزاد را « پایه » و تكواژ وابسته ، « وند » نامیده می شود .

• نكته ی بسیار مهم : « ی » نكره ، نشانه های جمع و نشانه های « تر » و « ترین » ، وندهای تصریفی هستند نه اشتقاقی ، یعنی اضافه شدن آن ها به واژه تغییری در نوع ساختمان واژه نمی دهد .



  انواع وندها

• وندها از نظر جای قرار گرفتن آن ها در ساختمان واژه ها ، به سه نوع تقسیم می شوند :

1. پیشوند ( مثال : با ادب ، نادرست ، هم وطن )

2. پسوند ( مثال : انسانی ، كارگر ، انسانیت )

3. میان وند ( مثال : سراسر ، سر به سر )
 



  نكته بسیار مهم : یكی از ساخت های اسم مشتق ، « بن ماضی + ار » است ( مانند كردار ، گفتار ، رفتار ، كشتار ، ساختار ، شنیدار و دیدار ) اما واژه های زیر كه همین ساخت را دارند . استثنائاً ، صفت مشتق اند : « گرفتار » ، « خواستار » ، « مردار » ، « برخوردار » و « خریدار » .



  «نحوه ی مستقیم واژه ی غیر ساده به عناصر سازنده »

واژه های غیر ساده ، حداكثر تا سه مرحله ، قابل تجزیه به عناصر سازنده اند .
بی سر و سامانی ---> بی سر و سامان + ی ( سر و سامان ---> سر + و + سامان )
نادرستی ---> نا + درستی ( درستی ---> درست + ی )
 



  بیاموزیم :
موضوع : تلفظ درست و نادرست برخی واژه ها :

برخی واژه ها به دو شكل تلفظ می شوند كه تنها یك شكل تلفظ آن ها درست است .
مثال : مفاد ، اسم مفعول از مصدر افاده است به معنی « آن چه از یك متن یا ... برداشت می شود . » تلفظ این واژه به صورت مفاد ، نادرست است .
 



  پاسخ های خود آزمایی درس ( 15 ) :



  1. برخی واژه های مشتق ، بیش از یكوند دارند ؛ مانند ناهماهنگی و ناشكیبایی .
الف ) پنج كلمه بنویسید كه بیش از یك وند داشته باشند و وند آخر آن ها ،« گی » باشد ؛ مثل بی برنامگی .

ب ) پنج كلمه بنویسید كه بیش از یك وند داشته باشند و وند آخر آن ها ، « ا » باشد ؛ مثل ناشنوا

پاسخ : الف ) بی حوصلگی ، همسایگی ، همخانگی ، بی مایگی ، بی پایگی ، همپایگی
ب ) ناروا ، نابینا ، ناخوانا ، نارسا ، ناشكیبا
 



  2. با مراجعه به فرهنگ لغت بنویسید كدام تلفظ ، درست است ؟
الف ) غُرّه مشو – متمَّم – مصاحَب – مصوَّت كوتاه – مضافٌ اَلیه
ب ) غِرّه مشو – متمِّم مصاحِب خوب- مصوِّت كوتاه – مضافٌ اِلیه

پاسخ : غِرّه ( مغرور ) – متمِّم – مصاحِب خوب – مصِّوتِ كوتاه – مضافٌ اِلیه  


  درس 16 بازگردانی ، بازنویسی ، بازآفرینی
دانستنی های درس 16

« بازگردانی »
• تعریف : امروزی كردن شعر یا نثر است و منظور از امروزی كردن نوشته های قدیم ، آن است كه پیام ومحتوای نوشته را با زبانی ساده و قابل فهم بیان كنیم .



  « نكاتی كه در بازگردانی باید رعایت شوند »

• در بازگردانی ، نوشته را خلاصه نمی كنیم و به شرح و تفسیر آن هم نمی پردازیم .

• برای ساده شدن نوشته ، به جای « كاربردهای دستوری قدیم » و « واژه ها و اصطلاحات كهنه و یا دشوار » از شكل ها برابرهای امروزی استفاده می كنیم .

• اگرنوشته ، شعر است ، اجزای آن را منظم می كنیم .

• از تعبیرهای زیبای متن و آرایه های به كاررفته ، تا حدی كه با ذوق و سلیقه ی امروزی سازگار است ، استفاده می كنیم .
 



  « بازنویسی »
مقایسه ی بازنویسی و بازگردانی

1. در هر دو شیوه ، زبان نوشته را ساده ، امروزی و قابل فهم می كنیم .

2. در هر دوشیوه ، پیام ومحتوای اصلی نوشته را حفظ می كنیم .

3. در بازنویسی ، می توانیم پیام یا پیام های ارزشمند و مناسب دیگری هم در نوشته مطرح كنیم .

4. در بازنویسی ، به شرح و تفسیر و توصیف و به اصطلاح ، شاخ و برگ دادن به اصل نوشته می پردازیم و برای تجسم بیش تر ، صحنه ها ، حالات و جزئیات را بازسازی می كنیم .

مأخذ متنی كه بازنویسی می شود باید دقیق ذكر شود .
 



  « بازآفرینی »

• تعریف : بازآفرینی ، آن است كه نویسنده ی هنرمند ، از یك اثر كهن ، الهام می گیرد و آن را به گونه ی دیگری خلق می كند چنان كه اثر جدید ، دقیقا همان اثر اولیه نیست بلكه تنها رگه ها و نشانه هایی از آن دیده می شود .
پایه و اساس بازآفرینی ، « تخیل » است و اثر بازآفریده ، اثری است مستقل ، تازه و بدیع .
در بازآفرینی می توانیم از هر زاویه ای كه بخواهیم ، وارد شویم و ساختمان اثر اولیه را به كلی در هم بریزیم .
« آرش كمانگیر » از داستان هایی است كه تا كنون بارها بازآفرینی شده است .
 



  بیاموزیم :
موضوع : فرآیند واجی

• تعریف « فرآیند واجی » : تغییراتی كه با گذشت زمان در تلفظ واژه ها پدید می آید ، فرآیند واجی نامیده می شود .

• علت دو تلفظی شدن برخی واژه ها و متفاوت شدن املا و تلفظ بعضی از كلمات ، همین پدیده ی فرآیند واجی است .
 



  پاسخ های خود آزمایی درس ( 16 ) :
1. پنج واژه ی دیگر در زبان فارسی معاصر بیایید كه صورت ملفوظ و مكتوب آن ها متفاوت باشد ؟

پاسخ : نرم افزار و سخت افزار ( نرمَ فْزار و سختَ فْزار ) – چشم انداز ( چشمَ نْداز ) – دست نویس ( دس نویس ) – تمبر ( تمر ) – دستیار ( دسیار ) – خواندن ( خاندن ) – شنبه ( شمبه )  


  درس 17 دستور تاریخی (1)
دانستنی های درس 17

• 1. « تكرار » در جمله رایج است و عیب شمرده نمی شود .
• 2. معمولا جمله ها كوتاه و كامل اند .
• 3. گاهی دو نهاد ( نهاد جدا و نهاد پیوسته ) مطابقت ندارند .
• 4. گاهی جای اجزای جمله تغییر می كند و جمله ها ظاهرا نظم امروزی را ندارند .



  بیاموزیم :
موضوع : فرآیند واجی كاهش

• تعریف فرآیند واجی كاهش : حذف یك یا چند واج ، به منظور آسان شدن تلفظ كلمه ، فرآیند واجی كاهش نامیده می شود .  



  پاسخ های خود آزمایی درس ( 17 ) :



  1. با توجه به آن چه خوانده اید ، ویژگی های دستوری جمله های زیر را پیدا كنید . « ابو دجانه را قاعده چنان بودی كه چون به جنگی رفتی ... »

پاسخ :
1. تغییر جای اجزای جمله ، به صورت تقدیم مضاف الیه بر مضاف --> ابودجانه را قاعده ... ( = قاعده ی ابودجانه )

2. تكرار كلمات --> ... عصابه ی سرخ بر سر بستی و هر گاه كه وی آن عصابه بر بستی ، مردم بدانستندی كه وی سر جنگ دارد .

3. كوتاهی جمله ها --> ابودجانه را قاعده چنان بود كه چون به جنگی رفتی ، عصابه ی سرخ بر سر بستی و هرگاه كه وی آن عصابه بربستی ...
 



  2. پنج كلمه مثال بزنید كه فرآیند واجی كاهش در آن ها صورت پذیرفته باشد .

سرانجام --> سرَنجام / فرآیند --> فرایند / آدم ها --> آدما / كتاب ها --> كتابا / وقایع --> وقایِ  




نوشته شده توسط:asal roohi

ویرایش:--

savannah5hinton83.jimdo.com
سه شنبه 17 مرداد 1396 07:43 ق.ظ
Good answers in return of this issue with firm arguments and explaining the
whole thing on the topic of that.
Foot Issues
یکشنبه 15 مرداد 1396 12:13 ب.ظ
Great post. I was checking constantly this blog
and I am inspired! Extremely useful info particularly the ultimate phase :
) I deal with such information a lot. I used to be seeking this
particular info for a very long time. Thank you and best of luck.
piperrosebaugh.hatenablog.com
یکشنبه 15 مرداد 1396 08:37 ق.ظ
Hello there, just became alert to your blog through Google, and found that it's really
informative. I am gonna watch out for brussels.
I'll appreciate if you continue this in future. A lot of people will be
benefited from your writing. Cheers!
BHW
پنجشنبه 31 فروردین 1396 08:10 ق.ظ
Someone essentially help to make seriously articles I might state.
That is the very first time I frequented your web
page and up to now? I amazed with the analysis you made
to create this actual put up amazing. Wonderful process!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

آرشیو

آخرین پستها

نویسندگان

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

جستجو