تبلیغات
red love - گوهره عشق
red love

مدیر وبلاگ : asal roohi

گوهره عشق

جمعه 23 بهمن 1388  ساعت: 06:35 ب.ظ

نظرات() 


  درس هجدهم : كرامت آبی
فصل هفتم : سفرنامه ، حسب حال و زندگی نامه



درس هجدهم : كرامت آبی
سهیل محمودی متولد 1339 از شاعران عصر انقلاب است و در غزل از زبانی نو بهره می گیرد. از جمله آثار او «دریا در غدیر» و «فصلی از عاشقانه هاست». محمودی در غزل «كرامت آبی وسعت دید و ایمان و پاك بازی مردم ایران را توصیف می كند. مردمی كه چون صخره در مقابل طوفان ها ایستادند و به مدد عشق و ایمان، حماسه های بزرگ را رقم زدند.



  سجاده ی سبز:

زكریا اخلاقی ( متولد 1341) از شاعران انقلاب است. مجموعه ی شعر او با عنوان « تبسم های شرق از توانایی اش در سرودن غزل حكایت دارد. غزل های اخلاقی سرشار از مضامین مذهبی، نگاه عارفانه و تصویرهای بدیع است. در غزل سجاده ی سبز نگاه عارفانه ی شاعر به بهار است و بهره گیری از آیات و روایت به روشنی احساس می شود.  



  معانی ابیات :

بیت 1 :
باردیگر بهار فرارسیده است و گل به نمایندگی بهار، اسرار خداوند، یعنی زیبایی ، مهربانی و لطف و بخشندگی و قدرت را آشكار كرده است. گل ها و سبزه های روئیده در صحرا اكنون، پس از سپری شدن پائیز و زمستان، پند تازه ای برای ما دارند. سرانجام در بهار رستاخیز، دانه های انسانهای به خاك سپرده شده ، سر از خاك برخواهند داشت و معاد حق است.

بیت 2 :
دامان سرسبز و آراسته ی طبیعت هم چون آئینه ی زلالی است كه خداوند حقایق و معانی فراوانی در آن برای ما به نمایش گذاشته است.
اینكه قدرت خداوند بی كران است. خداوند بخشنده و مهربان است، با هر سختی، آسایشی است. معاد حقیقت است و ...

بیت 3 :
اگر شور صبح قیامت را باور ندارید به گل صدبرگ كه هم چون قرآن كه سوگند یاد می كند كه قیامت آمدنی است، نیز با رویش خود حامل همین سوگند است.

بیت 4 :
نسیم اینك پس از سپری شدن اسفند، فصل بهار را در برابر دیدگان ما گشوده است تا در آن با بیانی زیبا و هنرمندانه و دلپذیر قیامت و معاد را اثبات كند.

بیت 5 :
چشمه زلال جاری شده از دامان كوه دماوند در حقیقت با زبانی نرم و لطیف، از پاكی دل صاحب خود، كوه ، سخن می گوید.

بیت 6 :
سبزه زار دامنه ی الوند سجاده ی سبزی است كه در مقابل بنفشه ی عابد گشوده شد و سبزی این سجاده نشانه ای از سجاده گذاری و عبادت پر احساس و خالصانه ی بنفشه است.

بیت 7 :
خنده شیرین نشسته بر لب های غنچه نشان شادی درونی است، شادی كه محصول پاكی قلب است (؟)
بیت 8 :
اگر این گل چهره ی این چنین شكفته و خندان دارد، شكفتگی او نیز نشان آن است كه پاك و بی آلایش است.
 



  خودآزمایی درس 18 سجاده ی سبز
1 – در بیت دوم شعر «سجاده ی سبز» منظور شاعر از «جمله سبز» چیست؟

منظور سبزه زارهاست.  



  2 – پیامبر فرمود : اذا رأیتم الرّبیع ، فاكثروا ذكر النّشور ، هرگ اه بهار را دیدید، قیامت را فراوان یاد كنید. این مفهوم در كدام ابیات «سجاده ی سبز» دیده می شود.

این مفهوم در ادبیات 3و4 كاملاً روشن و ابیات شماره ی 1و2 نیمه روشن است.  



  3 – ششمین بیت شعر «سجاده ی سبز» بنفشه نماد چیست؟

بنفشه نماد انسان همیشه عابد است  



  4 - در دومین بیت غزل «كرامت آبی» صخره و دریا نماد چه چیزهایی هستند؟

صخره نماد پایداری و صبر و دریا و امواج آن نماد حوادث و بالاهای پیاپی است.  



  5 – بیت هشتم غزل «كرامت آبی» را توضیح دهید.

در معانی ابیات آمده است  



  6 – بیت زیر از حافظ با كدام بیت از شعر «سجاده ی سبز» ارتباط معنایی دارد؟
كنونی كه در چمن آمد گل از عدم بوجود / بنفشه در قدم او نهاد سر به سجود

با بیت 6 متناسب است، «سجده های بنفشه» مشخصه ی مشترك هر دو بیت است.  



 

فصل هفتم : سفرنامه ، حسب حال و زندگی نامه
درآمدی بر سفرنامه، حسب حال و زندگی نامه

بسیاری از نویسندگان نكته سنج و ژرف نگر در سفر، به ثبت دیده ها و شنیده ها و تجربه های خود درابره مسائل گوناگون جغرافیایی، اجتماعی ، فرهنگی ، اخلاقی، قومی و ... پرداخته اند و از این رهگذر، سفر نامه هایی ارزشمند با یادگار گذاشته اند. با خواندن این سفر نامه ها، می توان فرهنگ، موقعیت اجتماعی و سیاسی و جغرافیایی سرزمین ها را شناخت. برخی ازاین سفرنامه علاوه بر این كه حاوی اطلاعات گسترده ای هستند از نظر شیوه ی نگارش و زیبایی و استواری در نثر نیز اهمیت ویژه ای دارند. زندگی نامه ها نیز شرح حوادث زندگی و رویدادهایی عصر و اندیشه ها و دگرگونیهای فكری و روحی انسانها هستند كه علاوه بر آشنا ساختن خوانندگان خود با شرح حال و اندیشه بزرگان علل تحول و دگرگونی اشخاص و جوامع را به آنان می شناسانند. حسب حال، گزارش نویسنده از زندگی و حالات روحی و فكری خویش و مطمئن ترین راه برای شناخت احوال و افكار بزرگان جامعه است. 


  درس نوزدهم : طاق بستان
درس بیستم : دیدار



درس نوزدهم : طاق بستان
ناصرالدین شاه قاجار (1313 – 1247 ه‍.ق) در سرودن شعرو نویسندگی دستی داشت. از وی چند سفرنامه به یادگار مانده است. در یكی از این سفرنامه ها به شرح سفر خود از تهران به كربلا، نجف و بقاع متبركه می پردازد و از دیده ها و شنیده ها، حوادث، همراهان و گاه حالات روحی و شخصی خویش گزارش می دهد. نثر این سفرنامه روان و رسا است و روحیات و حتی لحن خاص حاكم قاجار به روشنی در آن احساس می شود. ناصرالدین شاه در این سفرنامه ضمن توضیح موقعیت جغرافیایی اماكن مختلف ایران و عراق، وضع جامعه و شرایط مردم این دو كشور راندمان خود، تبیین و تحلیل كند. نگاه دقیق و نگارش جزئیات كه از ویژگیهای یك سفرنامه ی موفق است، در این اثر دیده می شود.



  چند شهر كویری :

ایرج افشار یزدی ( متولد 1304) نویسنده و پژوهشگر پر كار معاصر، علاوه بر آثار تحقیقی چون فهرست مقالات فارسی (5 جلد)، راهنمای تحقیقات ایران، تصحیح انیس الناس، سفرنامه هایی دارد كه حاصل گشت و گذاربه چهار گوشه ی ایران است. در سفرنامه های افشار، صمیمت و سادگی بیان با دقت و ژرف بینی و اطلاعات وسیع تاریخی و ادبی در هم آمیخته است. مطلب چند شهر كویری ، ره آورد سفر نویسنده به چند شهر كویری است كه از كتاب «بیاض سفر» او برگرفته شده است.  



  خودآزمایی چند شهر كویری:
1– درباره مفهوم این عبارت توضیح دهید و اگر مشابه آن را سراغ دارید، بیان كنید.

به (=با) این شكستگی از رد به صدهزار درست.
با وجود این نقصی كه پیدا كرده ( = به آن صدمه زده و بخشی از آن را شكسته اند) هنوز هم از همه ی نمونه های مشابه امروزیش بهتر است. گذشت قرنها نتوانسته شكوه و عظمت كار هنرمندی كه آن را پدید آورده – از بین ببرد.
این مصراع برگرفته از این بیت است.
بكن معامله ای وین دل شكسته بجز/ كه با شكستگی از رد به صدهزار درست (حافظ)
 



  2 – به اعتقاد ناصرالدین شاه «طاق بستام» درست است نه «طاق بستان» چرا؟

زیرا این امكان، مجاوردهی به نام بسطام است.  



  3 – در سفرنامه ی «چند شهر كویری» چه مسائلی بیشتر مورد توجه نویسنده بود است؟

معرفی شخصیتهای برجسته ی مذهبی، علمی و ادبی شهرها و آثار و بناهای مهم تاریخی و مذهبی به بیان دیگر، نویسنده ارزش و منزلت هر شهری را بیشتر، مدیون انسانهای بزرگی می داند كه كم و بیش آن جا زیسته اند.  



 

درس بیستم : دیدار

نادر ابراهیمی متولد (1315) از داستان نویسان پر كار معاصر است. وی داستان نویسی را از دهه ی 1330 آغاز كرد.
از مهم ترین آثار وی به «بار دیگر شهری كه دوست می داشتیم» «ابوالمشاغل» ، «مردی در تبعید ابدی»، «غزل داستان سال های بد» و «صوفیانه ها و عارفانه ها، می توان اشاره كرد.
آنچه می خوانید ، بخشی از رمان «سه دیدار» اثر نادر ابراهیمی است. او در این اثر، به بازآفرینی زندگی امام خمینی (ره) پرداخته و با بیانی هنرمندانه حوادث زندگی امام را توصیف كرده است.
 



  دیدار ، خودآزمایی :
1 – چرا امام (ره) در انتقاد از سخنان مدرس می گوید «همه جا خواهند گفت كه آقای مدرس مرد خوب و شوخ طبعی است كه سخنان نمكین بسیار می گوید».

پس از آنكه مدرس تعبیر«غول بی شاخ و دمی كه معلوم نیست از كدام جهنمی ظهور كرده» را برای رضاخان بكار می برد، امام ره با بیانی رسا و متین و در نهایت ادب و احترام به مدرس تذكر می دهد كه به كار بردن این تعبیرهای طنزآمیز از اعتبار سخنان او می كاهد و بهانه ای به دست دشمنان می دهد تا تبلیغ كنند كه مدرس اندیشه و حرف جدی برای مطرح كردن ندارد». به بیان دیگر امام (ره) به مدرس توصیه می كند كه به افشاگری رفتار زشت رضاخان و حكومت ستمگرانه او بپردازد.  



  2 – نویسنده چه تفاوتی در نگاه امام و برادرس می بیند؟

نگاه امام همانند تیری كه آماده ی پرتاب از كمان است، مؤثر دشمن آشكار است و نگاه برادر ایشان ملایم و آرام.  



  3 – نویسنده در این متن، كدام ویژگی های شخصیت امام خمینی (ره) را معرفی می كند؟

مصمم و با اراده بودن، پایداری در برابر ظلم ،اخلاص ، هوشیاری و تدبیر، اشتیاق به بیداری مردم، فروتنی و تواضع، بی پروایی در ابراز عقیده، همراه با استدلال و منطق و رعایت ادب و تواضع و موقعیت شناسی، شایستگی و لیاقت برای رهبری ، شور و هیجان، و شهامت و بی باكی .  



  4 – زاویه ی دید داستان را معرفی كنید:

راوی داستان سوم شخص (دانای كل ) است.  



  5- آیا رمان دیگری می شناسید كه درباره یكی از شخصیت های تاریخی باشد؟

آشیانه ی عقاب، اثر زین العابدین مؤتمن، ماه نخشب ، اثر سعید نفیسی ، مانی نقاش، اثر صنعتی زاده  



  6 – در هر یك از عبارات زیر آرایه های ادبی را بیابید .
برف بلند را می كوبید و پیش می رفت ، یا برف كوبیده را بیش می كوبید.

پیش و بیش : جناس
برف : برای سختی ها و موانع
 



  این جا همه اش در پرده بمانید، آن جا در محضر خدا، پرده ها را بردارید

در پرده ماندن و پرده ها را برداشتن : كنایه و تضاد  



  آدمی زاد می توانست به نگاه آن یكی تكیه كند – همان طور كه به یك بالش پر تكیه می كند. و می توانست نگاه این یكی را در چله ای كمان بنشاند و به سوی دشمن پرتاب كند.

نگاهی چون بالش پر و نگاهی چون تیر : تشبیه  



  این غول بی شاخ و دم معلوم نیست از كدام جهنمی ظهور كرده

شاخ و دم : استعاره

دشمنان نه فقط شما را بلكه ما را كه شما پرچمدارمان هستید خواهند كوبید.
پرچمدار بودن : كنایه

به اعتقاد این بنده ی ناچیز .... رضا خان .... باردیگر ما را از چاله به چاه خواهد انداخت.
چاله به چاه : كنایه از به سختی و مشكلات بیشتر گرفتار كردن

شب به شدت سرد بود، دل روح الله به حدت گرم . «كه آتشی كه نمیرد ، همیشه در دل او بود»
سردو گرم : جناس
شدت و حدت : جناس
آتش دل : استعاره برای شوق عدالت خواهی
آتشی كه نمیرد : اشاره به بیت معروفی از حافظ :
از آن به دیر مغانم عزیز می دادند / كه آتش كه نمیرد، همیشه در دل ماست
 




  فصل هشتم : ادبیات عرفانی
درس بیست و یكم : درآمدی بر ادبیات عرفانی
درس بیست و دوم : در محراب عشق



فصل هشتم : ادبیات عرفانی
استاد علامه جلال الدین همایی در سال 1278 شمسی در محله ی باقلعه ی اصفهان دیده به جهان گشود و در سال 1359 شمسی وفات یافت.
از این شخصیت برجسته آثاری گران سنگ و ارجمند چون «فنون بلاغت و صناعات ادبی» ، «موادی چه می گوید»، «تاریخ ادبیات» ، «غزالی نامه » ، «نهضت شعوبیه» و «دیوان اشعار» و صدها مقاله های تحقیقی باقی مانده است. همایی شاعر توانا با طبعی لطیف بود و در سروده هایش «سنا» تخلص می كرد. یكی از آثار مهم استاد همایی، تصحیح مصابح الهدایه ، و مفتاح الكفایه نوشته ی عزالدین محمودبن علی كاشانی (وفات 735 قمری) است. مقاله ی یك صدوبیست صفحه ای این كتاب ، سرشار از نكاتی است محققانه در عالمانه در شناخت نویسنده ی مصباح الهدایه و مباحثی عمیق و دقیق در باب تصوف است.



  خودآزمایی درس عرفان اسلامی :
1 – موضوعی كه نویسنده مطلب طرح می كند، با دو بیت آغاز درس چه ارتباطی دارد؟

نویسنده ، از تاریخ طولانی تفكر بشر و اینكه آدمی به دلیل محدود بودن عمر و دانستنی هایش احاطه ای بر سراسر تاریخ بشری ندارد، سخن می گوید و برای اینكه این موضوع را برای خواننده محسوس و قابل تصور كند از دو بیت زیبا استفاده می كند كه در آنها به زبان تمثیل، ضعف و ناتوانی بشر، به صورت نماد پشه و كرم ، دیرینگی تاریخ تفكر آدمی، به شكل دو استعاره (باغ و درخت كهنسال) نمایانده شده است.  



  2 – اصحاب صُفّه و تابعین چه كسانی بوده اند؟

اصحاب صُفّه : جماعتی كه بواسطه ی زهد و قناعت و مواظبت بر طاعت و عبادت و آشنایی به اسرار دین، در مقابل دنیا پرستان جاهل، طبقه ی ممتازی را تشكیل دادند، آنها در آغاز اسلام به نام اصحاب صُفّه و بعداً به نام صحابی و تابعی ... شناخته می شدند. «تابعین» كسانی بودند كه حیات پیامبر را درك نكردند و اسلام را از صحابه پذیرفتند.  



  3 – عرفا برای بیان مقصود از اصطلاحاتی خاص استفاده می كنند. سه اصطلاح را در غزل معروف امام خمینی (ره) با طمع «من به خال لبت ای دوست گرفتار شدم» بیابید و بررسی كنید.

«خال» از واژه هایی است كه در عرفان مفهوم اصطلاحی یافته است. «نقطه ی وحدت حقیقی» ، دو چشم نیز كنایه از جمال و زیبایی بی نظیر پروردگار است. منظور از «میخانه» هم قلب و باطن عارف است.  



 

درس بیست و دوم : در محراب عشق

تغییر كشف الاسرار و عدّة الابرار نوشته ی ابوالضل رشیدالدین میبدی است و تألیف آن در سال 520 هجری قمری آغاز شده است. نویسنده ی این تفسیر بزرگ ده جلدی آنرا به نثری شیوا نگاشته و در آن به بررسی كلمات و شأن نزول آیات ( التوبة الاولی) ترجمه ی دقیق و تفسیر روشن آیات التوبه الثانیة و تأویل و توجیه عرفانی و ذوقی بعضی آیات پرداخته است. بخشی از تأویل های عرفانی این كتاب منتخب از التوبة الثانیه را می خوانیم.  



  1 – با توجه به عبارات زیر به این پرسش ها پاسخ دهید:
و در آثار بیارند كه «علی علیه السلام» در بعضی از آن حرب های وی تیری به وی رسید، چنانكه ، پیكان اندر استخوان وی بماند. جهد بسیار كردند، جدا نشد، گفتند :
تا گوشت و پوست برندارند و استخوان نشكنند، این پیكان جدا نشود». بزرگان و فرزندان وی گفتند :
اگر چنین است صبر باید كرد تا در نماز شود – كه وی ما را اندرود نماز چنان همی ببینم كه گویی وی را از این جهان خبر نیست ».
الف – معنی واژه «ورد» چیست؟ جمع مكسر آن را بنویسید:

ورد : ذكر ، جمع ورد :‌اوراد  



  ب - «تكرار واژه» یكی از نشانه های كهنگی متن است. نمونه ای از آن را بیابید.

نمونه ی روشن تكرار، واژه ی «وی» است كه شش بار آمده .  



  پ – پنج نشانه از نشانه های دستور تاریخی متن را مشخص كنید :

واژه «بعضی» در معنی دیگری غیر از معنی امروزی آن بكار رفته است. نمونه دیگر : واژه «پیكان» است / تكرار واژه / كوتاهی و روشنی جمله ها/ كاربرد «اندر» به جای «در» / كاربرد : «همی» به جای «می» در مضارع اخباری در «همی ببینم»/ كاربرد مضارع اخباری با ساخت «بِ + بن مضارع + شناسه )، (بیارند : می آورند = می آورند)  



  2 – نوع «را» در جمله های زیر، كدام است : نشانه های مفعولی، نشانه ی متممی یا «رای» ی مالكیت.

الف) گویی وی را ازاین جهان خبر نیست.
ب) تو را خبر نبود
پ ) مرا از لذت مناجات الله در تن خبر نبود
نوع «را» در هر سه جمله ، رای مالكیت است. هر گاه «را» همراه با فعل «است» یا «بود» معادل فعل «داشتن» باشد، رأی مالكیت نامیده می شود. وی را خبری نیست : خبر ندارد.
 



  3 – در محل های نقطه چین، عبارت زیر واژه ی در حقیقت، شریعت و طریقت را درست بكار ببرید.
«بدان كه .... گفت انبیاست و ... كرد انبیاست و ... دید انبیاست ».

شریعت، طریقت، حقیقت  



  4 – معنی و در صورت جمع بودن ،مفرد واژه های مشخص شده را بنویسید:
1 – آن طایفه كه هر سه دارند، كاملان اند و ایشان اند كه پیشوای «خلایق» اند.
2 – آن طایفه كه هیچ ندارند از این سه ، ناقصان اند و ایشان اند كه «بهایم» اند.
3 – آدمیان زبده ی «كائنات » اند.
4 – انسان كامل هیچ طاعتی بهتر از آن ندید كه عالم را «راست كند».
5 – انسان كامل، مردم را «محب و مشفق» یكدیگر گرداند.

1. خلایق : مخلوقات ، جمع خلیفه
2. بهایم : چهارپایان ، حیوانات ، جمع بهیمه
3. زبده : خلاصه و برگزیده / كائنات : هستی
4 . راست كند : اصلاح و آباد كند
5. محب و مشفق : دوستدار و دلسوز
 



 

در بیان شریعت و طریقت و حقیقت انسان كامل :

«انسان كامل» یكی از متون مهم عرفانی قرن هفتم اثر عزیزالدین بن محمد نسفی از مشاهیر عرفای این قرن و از مریدان و پیروان سعد الدین حمّویی، عارف بزرگ است. نسفی این كتاب را «22 جزء تألیف كرد و كار نوشتن آن را به سال 68 ه‍.ق در شیراز) به پایان رساند. آنچه در این درس آمده ، آنچه در این درس آمده، گوشه ای از فضایل و صفات انسان كاملی است كه با تلخیص از كتاب یاد شده نقل می گردد.  



  خودآزمایی درس 22 :
1 – باتوجه به متن «درس» در محراب عشق حدیث «الصلوة معراج المؤمن» را توضیح دهید.

نماز تأثیرگذار حضرت علی (علیه السلام) را نشان می دهد كه نماز واقعی مؤمن، سرشار از لذت حضور در كتاب محبوب است و استوارترین نردبان برای عروج روح آدمی است.  



  2 – مقصود نویسنده از مقایسه دو داستان چیست؟

نویسنده اول از نماز حیرت انگیز حضرت علی (علِیه السلام) یاد می كند، كه در آن پوست و گوشت و استخوان شكافته می شود و نماز گذار از لذت تقرب به پروردگار و شدت حضور قلب متوجه نمی شود.
سپس برای اینكه ثابت كند امكان چنین حضور قلبی در نماز ممكن است و این ماجرا حقیقت دارد، دلیل مستندی ارائه می كند و آن این است كه خواننده را به سراغ كلام الهی برده و بخشی از داستان زندگی حضرت یوسف را كه مربوط به بریده شدن دست های زنان مصر است، یادآوری می كند.
 



  3 – با توجه به درس «انسان كامل» ویژگیهای انسان كامل را بنویسید (چهار مورد)

با توجه به عبارت «انسان كامل آن است كه او را چهار چیز به كمال باشد».
گفتارش با مردم پسندیده باشد. كارها و اعمالش درست، سودمند و خالصانه باشد.
در حق بندگان خدا خیرخواه و نیك اندیش باشد. آگاه و اندیشمند باشد.
 




نوشته شده توسط:asal roohi

ویرایش:--

Can you have an operation to make you taller?
دوشنبه 27 شهریور 1396 07:17 ق.ظ
Heya terrific website! Does running a blog similar to this take a great deal of work?

I've very little knowledge of coding however I was hoping to start my own blog soon.
Anyway, should you have any ideas or tips for new blog owners please share.
I understand this is off topic however I just wanted to ask.
Kudos!
How does Achilles tendonitis occur?
جمعه 10 شهریور 1396 12:09 ب.ظ
Hi i am kavin, its my first occasion to commenting anyplace,
when i read this piece of writing i thought i could
also create comment due to this sensible article.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

آرشیو

آخرین پستها

نویسندگان

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

جستجو